Stress… doehoei!

Stress… doehoei!

Onlangs raakte ik aan de praat met iemand die sinds kort werkloos is. Ze was gestopt met haar baan in de sales. “Dat is namelijk zo stressvol”, zei ze stellig. Ze legde me uit waarom: de fatale deadlines, de hoge targets, het werken in avonden en weekenden en in haar nek hijgende managers.

Ik liet vallen dat ik zelf ook in de sales werk en een eigen bedrijf heb. Ik vertelde dat ik onregelmatig werk (ook ‘s avonds en in het weekend) én bedrijven help met het binnenhalen van grote klanten via aanbestedingen. “Ja, maar dat is anders”, reageerde ze.

Klopt dat er iets anders is… Maar dat zit hem niet in de baan zelf, in het hebben van een eigen bedrijf of het wel of niet hebben van iets anders. Het is echt een misverstand dat we stress krijgen door ons werk, door anderen of door omstandigheden van buitenaf. Werken in de sales (of in wat voor branche dan ook) geeft geen stress. Want dan zou iedere salesmedewerker stress ervaren en dat is toch echt niet zo. Het zijn echter onze gedachten erover die maken hoe we het werk ervaren. En die zijn inderdaad bij iedereen anders.

Denk maar eens aan een stapel papieren op je bureau. Voor de een bestaat zo’n stapel slechts uit een aantal vellen papier. Een ander geeft (volkomen onschuldig buiten zijn invloedsfeer) meteen een betekenis aan deze papieren. Zo klaagt een vriendinnetje vrijwel na iedere vakantie over haar collega’s die haar werk niet goed hebben overgenomen. Haar eerste werkdag na haar vakantie begint steevast met het moeten wegwerken van een stapel papieren. Terwijl een ander vriendinnetje het altijd tof vindt als er een stapel papier op haar bureau ligt. “Dan heb ik tenminste wat te doen.”

Grote kans dat jij weer andere gedachten hebt over die stapel papieren van mijn vriendinnetjes. Je zag ze eerst zelfs niet, totdat je er net aan ging denken. Jij geeft bovendien een totaal andere betekenis aan die papieren dan mijn vriendinnetjes. Terwijl die papieren er toch echt hetzelfde uitzien. Kortom die papieren geven zelf geen stressgevoel, maar je gedachten erover wel.

“Het denken creëert een wereld en zegt dan: dat heb ik niet gedaan.”

– david bohm

In dit inzicht zit geen advies dat je gewoon altijd in je baan moet blijven hoor. En wat ik ook niet bedoel is dat jij je mindset moet veranderen of vooral maar positief moet gaan denken als je stress op je werk ervaart. Inzien dat je altijd (ja echt altijd!) alleen maar je gedachten ervaart is voldoende. Er zit verder helemaal geen opdracht in.

Als een soort bijwerking van dit inzicht vielen bij mij veel stressvolle gedachten van me af. Heb ik dan nooit meer stress? Natuurlijk wel. Ik ben ook een mens. Ik herken nu alleen sneller wanneer ik in een gedachtetrein ben gestapt. Op dat soort momenten zie ik ook die gedachtetrein weer wegrijden. Kedenkedenk? Kedenkedenk? Doehoei!

De sleutel naar geluk

De sleutel naar geluk

Onlangs was iemand na een yogales haar sleutels kwijt. Ze vroeg aan mij of ik haar sleutels had gezien. “Nee, ik heb niets gezien”, zei ik. “Maar ik had ze toch echt naast mijn matje neergelegd”, gaf ze aan. Ik herhaalde dat ik ze niet had gezien en vroeg of de sleutels misschien in haar jaszak zaten.

Het leek erop dat ze mijn vraag niet hoorde, want ze zei: “Dan moet iemand anders ze mee hebben genomen, want ik weet toch zeker dat ik ze hier heb neergelegd.” Al snel uitte zij ook haar zorgen hoe ze nu toch zonder auto- en huissleutel thuis moest komen en of ze nu al haar plannen voor die dag nog wel zou redden. Ik vroeg nog eens voorzichtig: “Weet je heel zeker dat de sleutels niet in je jaszak zitten?” Ze voelde in haar jaszak en ze vond…

… haar sleutels.

Haar zoektocht naar haar sleutels deed me ineens denken aan een veelgemaakte zoektocht naar geluk. We zoeken de oplossing dan vaak buiten onszelf. We gaan bijvoorbeeld naar de yoga, maken boswandelingen (of drinken Boswandeling), douchen ijskoud, lezen zelfhulpboeken of schakelen hulp van coaches in. Als je dat helpt moet je dat trouwens vooral ook gewoon blijven doen hoor. Maar lees even verder als je herkent dat dit telkens maar tijdelijk helpt.

Want dan kan het behulpzaam zijn, om te zien dat de sleutel naar geluk niet (echt nooit niet) buiten ons ligt. Ik herhaal: geluk ligt niet buiten jou. Hoe echt dat ook lijkt.

“What you’re looking for is in the most hidden place… right under your nose.”

– sydney banks

Waar dan wel? Geluk zit al in ons. Sterker nog, je kijkt er vandaan. Je bent al geluk(t)! Als je dat inziet (en dat gaat verder dan deze woorden begrijpen), dan voelt het zinloos om anderen de schuld te geven van jouw gevoel van ongelukkig zijn. Dan maak jij je waarschijnlijk ook wat minder zorgen om de toekomst. Je hebt de sleutel naar geluk immers al in je (figuurlijke) jaszak. Ook als je je sleutels kwijt bent.

Glashelder

Glashelder

Mijn autoramen waren vanochtend aan de binnenkant beslagen, waardoor ik vanachter het stuur lastig naar buiten kon kijken. Een tikkeltje ongeduldig ging ik toch rijden. Dat was natuurlijk best lastig en soms zelfs gevaarlijk. Zeker op de momenten dat de opkomende zon door de voorruit scheen en mijn zicht nog meer belemmerd werd.

Ik draaide aan wat ventilatieknoppen in de hoop dat mijn zicht daardoor snel zou verbeteren. Het hielp helaas niet meteen. Ik gebruikte vervolgens een ruitenwissertje, zodat ik toch een klein beetje zicht op ooghoogte kreeg. Maar dat zicht had ik helaas telkens maar even. Steeds als het zicht helder was, besloegen de ramen weer opnieuw.

Die beslagen ramen deden me ineens zo denken aan hoe wij soms omgaan met ongewenste ervaringen. Bijvoorbeeld als we het even niet meer zo helder zien in situaties van stress, onzekerheid of angst. Er zijn dan heel veel gedachtes. Gedachtes die vaak alle kanten opschieten. Gedachtes met allerlei oordelen, oorzaken en oplossingen.

Die gedachtes worden vergezeld door allerlei gevoelens en fysieke sensaties. Die voelen niet fijn. Ongemakkelijk zelfs. Daar hebben we last van en willen we het liefst meteen vanaf. We draaien dan aan (figuurlijke) ventilatieknoppen voor wat lucht of schakelen hulp in de hoop dat ongemakkelijke gevoel uit te kunnen wissen.

“If the only thing people learned was not to be afraid of their experience, that alone would change the world.”

– sydney banks

Wat zou er gebeuren als die wazigheid met dat ongemakkelijke gevoel er gewoon mag zijn? Dat we er niets mee doen? Ik hoor je al denken: “Nietsdoen? Dat kan ik niet hoor.” Precies! Nietsdoen gaat je inderdaad echt niet lukken. Je bent als mens echt altijd wel in beweging.

Zoals ik dit verhaaltje ineens spontaan schreef. Ondanks de beslagen ramen was ik een half uur te vroeg op mijn afspraak. Ik zat daarom nog even in mijn auto op een parkeerplaats en deed… even helemaal niets. Voordat ik het zelf doorhad, rolden ineens deze letters uit mijn vingers. Het ging gewoon vanzelf.

En die ramen? Die waren al een uurtje glashelder. Ook dat ging vanzelf. Daar hoefde ik niets voor te doen. Zelfs niet ‘bewust nietsdoen’. Het gebeurde gewoon.