Deze week sprak ik iemand die er gek van werd dat ze zoveel moet van zichzelf. Ze moet werken, ze moet ontspannen, ze zou eigenlijk meer tijd moeten maken voor haar vriendinnen. En zo ging het rijtje moeten nog wel even door. Met stress tot gevolg. Toen ze de stille gedachten hierachter zag (en de tijdelijkheid hiervan), ervaarde zij spontaan minder moeten. Zonder dat zij daarvoor iets moest doen!

Bewust van het woordje moeten? 

Is het jou ook weleens opgevallen hoe vaak je het woord moeten eigenlijk gebruikt? En vooral: hoe vaak je het denkt? Zinnen als:

“Ik moet nog zoveel doen!”
“Eigenlijk zou ik dat nog moeten doen.”
Of we geven een ander een advies: “Weet je wat jij zou moeten doen?”
Of dwingender met een opdracht: “Je moet dit echt doen (liefst nu meteen), want anders…”

Moet het echt?

Toen ik mijmerde over dit kleine woordje, betrapte ik mezelf er ook op. Zo hoorde ik mezelf vanochtend vlak voor het opstaan ineens zeggen “Duty calls!” Meteen gevolgd door: “Nou ja, ik moet natuurlijk helemaal niets!”. Want ja, hoe waar is het eigenlijk dat al die dingen moeten gebeuren? Laten we daar eens naar kijken in dit blog.

Wat moet jij van jezelf?

Om te beginnen: wat moet jij van jezelf op je werk, thuis en daarbuiten? Ik ging er een beetje op letten in gesprekken en ving dit soort zinnen op:

• • • “Ik moet er vandoor.”
    • “Ik moet bereikbaar zijn.”
    • “Ik moet mijn target halen.”
    • “Ik zou meer moeten bewegen.”
    • “Ik moet dit vandaag echt afkrijgen.”
    • “Ik moet die deadline toch echt halen hoor.”

En ga zo maar door. Vaak werden deze zinnen gevolgd door een bijzin trouwens, standaard beginnend met: “want anders …” Vul zelf maar op die puntjes het mogelijke gevolg in. Een scenario dat hoogstwaarschijnlijk nooit gaat gebeuren natuurlijk, maar vaak wel als heel realistisch wordt ervaren. Maar hoe waar is het eigenlijk dat die scenario’s daadwerkelijk gaan gebeuren?

Moet je dan niets doen? 

Betekent dit dat je datgene wat je van jezelf moet doen, dan maar niet moet doen?  Nee joh. Dat zou ook alleen maar weer een moeten worden. Net zoals dat populaire advies dat je van moeten willen moet maken. Ook dat moet helemaal niet 😉. Er zit helemaal geen opdracht in dit blog. Ik wil je alleen uitnodigen om te checken: Klopt het eigenlijk wel? Moet het echt?

De stille gedachten achter moeten 

Als je goed kijkt (ik noem het ook weleens uitzoomen), zie je dat er onder dat moeten bijna altijd iets anders schuilgaat. Kort gezegd:

• • • Angst dat iets misgaat.
    • De drang om controle te houden.
    • Het idee dat je niet goed genoeg bent.

Dit klinkt wellicht wat zwaar, maar is vast herkenbaar?

Soms voelt het ook alsof iets moet, terwijl je eigenlijk alleen maar een bepaald naar gevoel probeert te ontwijken. Zoals onrust, verveling of een doodse stilte.

Ik moet nu bijvoorbeeld denken aan een niets-doen-challenge op TikTok. Mensen filmen zich terwijl ze voor zich uitstaren, zonder afleiding van televisie, telefoon of boek oid. Een meisje was dolgelukkig dat ze het maar liefst 13 seconden volhield. Dertien! En toen al moest (…) er echt weer iets gebeuren. Want anders hield ze het niet vol. Dat ziet er voor mij echter uit alsof een sensatie van ongemak niet gevoeld wil worden. Wat als dat ongemak er wel gewoon mag zijn?

Zouden dieren denken dat ze nog van alles moeten?

Ik vroeg aan de zoon van mijn vriend of hij die challenge kende. Hij kende het niet, maar vroeg toen wel: “Mag je in die challenge wel naar katten kijken?” Heerlijke vraag!

Want zou een kat denken: “Ik moet vandaag echt nog even bij mensen op schoot. Dan kan ik hen meteen herinneren dat ze niets moeten. Maar eerst moet ik nog slapen, spelen, stoeien, sluipen én mezelf wassen natuurlijk. Poeh, poeh, purr, purr.”?

Katten doen gewoon wat er te doen valt. Moeiteloos. Zonder mentale to-do-lijst. En precies daar zit een aanwijzing. Wij (mensen) ervaren ons denken. Katten niet. Maar ondertussen wordt er wel van alles gedaan.

Een uitnodiging, want tja niets moet 😉

Ik nodig je uit om de volgende keer dat je weer het woordje moet zegt of denkt, jezelf eens deze vraag te stellen.

“Is het waar?”

En als je meteen voelt: “Ja maar natuurlijk moet het!”, kijk dan eerst nog een laagje dieper. Komt het vanuit echte noodzaak (zoals naar de wc moeten)? Of uit het vermijden van een tijdelijk ongemakkelijk gevoel (zoals het meisje in de tik tok challenge)? Of uit angst, controle of het idee dat je niet goed genoeg bent?

Misschien ontde(n)k je dan dat wat echt moet gebeuren altijd al gewoon gebeurt. Veel makkelijker dan (als…) je denkt. Het gaat vanzelf. Zonder analyse. Net zoals je adem, je spijsvertering en je bloedsomloop. Die gingen tijdens het lezen van dit blog gewoon door. Niet omdat het van jou moest, maar omdat het gewoon gebeurde.

Wil je toch iets doen? Misschien denk je nu: ja maar ik wil toch echt wat minder moeten van mezelf. Of minder angst, controledrang of zelfkritiek ervaren. En zou je daar eens wat dieper vanuit de 3 principes naar willen kijken? Dan kijk ik uiteraard graag met je mee. Plan hier een kennismakingafspraak in. Dan kijken we samen wat er als vanzelf wil gebeuren.